CZY DIETA DLA PLANETY JEST DOBRA DLA CZŁOWIEKA?

przez Jagna Niedzielska
Jagna Niedzielska- dieta dla planety

Nie jesteśmy władcami ziemi. Ziemia wyraźnie nam to udowadnia. Żyjemy na ziemi zranionej przez nasze działania. Mamy jednak asa w rękawie i jest to „żywność”. Żywność, jej produkcja oraz spożywanie ma ogromny wpływ na zdrowie człowieka oraz stan środowiska. Z kolei to co spożywamy, a właściwie sposób spożywania, nazywamy „dietą.

Czy dieta dla planety to dieta wegańska, wegetariańska, a może feleksiteriańska? 
Czy dieta dla planety to dobra dieta dla człowieka? 

W 2019r. Komisja EAT- Lancet* przygotowała raport o diecie dla planety. Zebrała 37 wiodących naukowców z różnych dyscyplin. Byli to specjaliści od zdrowia ludzkiego, rolnictwa, nauk politycznych oraz od zrównoważonego rozwoju środowiska. Naukowcy tworząc raport, odpowiedzieli na zadane wyżej pytania. Według specjalistów globalna konsumpcja owoców, warzyw, orzechów i roślin strączkowych będzie musiała się podwoić. Z drugiej strony spożycie żywności takiej jak czerwone mięso i cukier będzie musiało zostać zmniejszone o ponad 50%. Dieta bogata w żywność pochodzenia roślinnego i mniejsza liczba produktów pochodzenia zwierzęcego zapewnia zarówno korzyści zdrowotne, jak i środowiskowe.

Wśród polskich ekspertów znajdziemy podobne opinie. Zapytałam co na ten temat myśli Katarzyna Błażejewska-Stuhr. Dietetyczka kliniczna, psychodietetyczka oraz autorka wielu książek, m.in. „Superkoktajle-koktajle z superfoods”, „Uczta dla dwojga- zdrowa dieta dla mamy i dziecka.

„Pamiętam, gdy pierwszy raz usłyszałam o diecie planetarnej pomyślałam z radością, że to jest cudowne! Jedząc racjonalnie i zdrowo możemy naprawiać świat! Nie wymaga ona od nas ogromnego poświęcenia, a w zasadzie oferuje wszystko co dla nas osobiście najlepsze.”- Katarzyna Błażejewska-Stuhr

Dotychczas zbadano wiele diet. Kiedyś dużo mówiło się o dietach odchudzających. Znana jest nam dieta Dąbrowskiej lub keto. Ręka do góry kto zaliczył dietę Kwaśniewskiego? Pamiętacie osobliwą okładkę książki „Żywienie optymalne” z kiełbasami, kabanosami i jajkami? Bez względu na to czy się odchudzamy, czy próbujemy zdobyć kilka kilogramów, nasza dieta powinna mieć kręgosłup moralny w postaci diety dla planety. Komisja EAT-Lancet nazywa to dietą planetarną. Dieta planetarna łączy ze sobą cele w zakresie zdrowej diety, zrównoważonej produkcji żywności oraz dbałości o środowisko. Zauważcie, że nie chodzi tylko o spożywanie, ale także o ZRÓWNOWAŻONĄ PRODUKCJĘ ŻYWNOŚCI. 

„Jako jedna z założycielek fundacji Kobiety bez diety marzę o tym, żebyśmy wszyscy jedli w taki sposób, który nagrodzi i nas i Ziemię, na której żyjemy. Daje nam ona wolność wyboru – chcesz jeść mięso – proszę bardzo. Nie lubisz marchewki i papryki – masz do wyboru setki innych warzyw. „- Katarzyna Błażejewska-Stuhr

Dieta planetarna wyraźnie wskazuje potrzebę zwiększenia spożywania produktów roślinnych i znaczące zmniejszenie spożywania mięsa. Jednak nie wyklucza go w 100%, a to nie jest tożsame z dietą wegańską. Powodem tego według Lancet jest UTRZYMANIE BIORÓŻNORODNOŚCI, która jest konieczna dla ciągłości funkcjonowania naszej planety. Co więcej, komisja nie wskazuje jednolitej definicji diety planetarnej. Nie oznacza to, że każdy powinien jeść dokładnie to samo, nie uwzględniając miejsca swojego zamieszkania. Wskazuje tylko ogólne zasady, w tym wyróżnia procentowo grupy produktowe. W raporcie EAT-Lancet wyraźnie możemy przeczytać, że dieta planetarna może być porównywana do diety fleksiteriańskiej. Czyli w dużej mierze opiera się na roślinach, ale opcjonalnie może zawierać ryby, mięso lub inne produkty pochodzenia zwierzęcego. Uważam, że mięso powinno stać się produktem luksusowym, nie ogólnie dostępnym, o znacznie wyższej cenie. Produkcja mięsa powinna być bardzo dokładnie kontrolowana oraz NIEPRZEMYSŁOWA.

Na podstawie raportu komisji, należałoby zwiększyć ponad dwukrotne spożycie zdrowej żywności, takiej jak owoce, warzywa, rośliny strączkowe i orzechy, oraz ograniczyć o ponad 50% światowe spożycie cukrów i czerwonego mięsa przede wszystkim poprzez ograniczenie nadmiernego zużycia w bogatszych krajach.

Produkty wiodące:

  • Warzywa
  • Owoce
  • Rośliny strączkowe
  • Zboża
  • Orzechy

Opcjonalnie:

  • Jaja
  • Nabiał
  • Drób

Ograniczone spożywanie:

  • Wołowina
  • Skrobia 

Nie dość, że specjaliści Lancet wskazują nierozerwalny wpływ diety człowieka na zrównoważony rozwój środowiska, to dodatkowo wyróżniają element, który jest między naturą, a człowiekiem. Jest to odpowiednia PRODUKCJA ŻYWNOŚCI. Produkcja ta ma ogromny wpływ na środowisko oraz zdrowie człowieka. Właściwie jest to zdanie niedostatecznie mocne, bowiem produkcja żywności wręcz zagraża stabilności klimatu! To King Kong wśród potworów mający wpływ na zmiany klimatyczne.

Produkcja żywności powinna być oparta na mniejszych obszarach gruntów rolnych. Nie możemy pozwolić sobie na kolejne zagarnięcia terenów z naturalnego eko systemu. Hodowla przemysłowa mięsa temu zagraża! Ponadto specjaliści EAT- Lancet myślą podobnie jak znany biolog Edward Wilson, który apeluje żebyśmy połowę ziemi pozostawili dla dzikiej natury. To gwarancja odbudowy naturalnych terenów i bioróżnorodności. Ponadto, nie możemy zapomnieć o akwakulturze. Większość wód na świecie jest przeławiana. Musimy również odbudować równowagę wód morskich. Kto ma to wszystko zrobić? MY!

Taka koncepcja jedzenia jest również bardzo ważna ze względu na naszą świadomość. Nie możemy oddzielać tego co jemy, od tego jak wygląda nasze otoczenie. Chyba nikt już nie ma wątpliwości, że klimat się zmienia w zatrważającym tempie i każde nasze działanie powinno sprzyjać środowisku. Jemy kilka razy dziennie, więc róbmy to z pożytkiem dla siebie i świata.”- Katarzyna Błażejewska-Stuhr

Podsumowując. Chociaż dieta wegańska jest jedną z najbezpieczniejszych diet dla planety, nie jest numerem jeden. To dieta fleksiteriańska jest wyróżniona przez specjalistów EAT- Lancet. Jest odpowiedzialna, ma najmniejszy impakt i stoi na straży bioróżnorodności. Natomiast, żeby była naprawdę bezpieczna dla naszej planety i człowieka, ma swoje wewnętrzne zasady. Zatem nie sprowadzajmy jej do jednej definicji- diety polegającej tylko na ograniczeniu spożywania mięsa. 

Kach Błażejewska Stuhr

Katarzyna Błażejewska-Stuhr: https://kachblazejewska.pl

*EAT- Lancet- to organizacja non-profit zajmująca się przekształcaniem naszego globalnego systemu żywnościowego poprzez badania naukowe.

Żródło: https://eatforum.org/content/uploads/2019/01/EAT-Lancet_Commission_Summary_Report.pdf

0 komentarz
1

Możesz także polubić